En outubro do ano pasado, o Progreso de Lugo publicaba unha entrevista –posibelmente a derradeira que concedeu- que Cristina Arias fixolle a Antón Moreda. Verbas históricas, sentidas e caviladas, dun Antón Moreda que proclamaba con orgulo a sua inequívoca vinculación militante ó noso Partido Galeguista .   

¿Que queda do galeguismo que viviu vostede en Bos Aires?

Moitos regresamos, seguimos sendo galeguistas ó máximo e se tiveramos a oportunidade declararíamos a independencia. Seguimos tendo ideais e conseguimos enraízalos de volta. Pero hoxe falta formación galeguista. Hai algo de historia, saben que vimos das Irmandades da Fala, pero non hai asumida unha conciencia galega. Cos anos a sociedade terminará esmagando ó galeguismo. Hoxe hai que diferenciar un galeguismo, o que sinte ese amor incondicional por Galicia, os que nacimos nela, loitamos por ela e morreremos nela. E outro, o político, que é a reconstitución do Partido Galeguista, no que hai de todo.

¿Cal é o futuro do nacionalismo?

Para min está condicionado pola actuación do actual Partido Galeguista, que pide o voto á xente de clase media, pero ás veces esquéncese de que o nacionalismo galego é de esquerdas.

Pese ó seu traballo polo galeguismo é alguén descoñecido para moita xente. ¿Cree que a historia non lle deu o seu lugar?

O Partido Galeguista ten que tomar cartas non somentes na miña actuación, senón ter en conta a moitos que loitaron polo galeguismo mentras eles estudiaban ou traballaban. a obrigación actual do partido, que está bastante moderado, é non esquencerse de xente como Alonso Ríos, Ánxel Fole e moitos outros que levaron o galegusimo ó último extremo.

¿Se lle deran a oportunidad, participaría activamente en política?

Se a miña saúde o permite si. Estou afiliado ó Partido Galeguista. Pero teño un montón de diagnósticos, tratamentos.

A humildade dos grandes homes, dos que realmente mudan o destino dos pobos con actos de servizo e sacrificio para os que, as mais das veces, a historia oficial dedica escaso espazo, ten sido para min un referente crucial a hora de entender e practicar a doutrina Galeguista. Viven na miña memoria, todos e cada un de eles, acadando unha inmortalidade que transcende a mera traxectoria de vida e proxectase nas xeracións vindeiras como un facho que alumea a razón de ser e a percepción de sentirse Galeguista.

Irmáns antes que mestres por decisión de eles mesmos, persoeiros únicos cos que levo compartido todos e cada un dos camiños da loita infinda pola Identidade e a Terra que, sen perde-lo folgo, leva sendo a cerna existencial do imprescindible movemento Galeguista. Hai un lugar especial na miña memoria para cada un de eles, para cada un dos seus sorrisos e das súas bágoas, para cada pinga de suor coa que regaron abondosamente a Terra, con maiúsculas, internacional da Identidade Nacional Galega.  

Hoxe acadaou, se é que xa antes non a tiña acadado, a inmortalidade o irmán Antón Moreda; en algún tempo futuro contareille os meus netos que tiven a honra de sentir o meu e o seu Galeguismo camiñando na mesma dirección, coa seguridade de que o porvir gañase con traballo e esforzo no presente, superando as eivas e tentativas de confusión que sementan os galeguistas con minúsculas que, aínda que colguen medallas no seu peito, pasan sen deixar rastro porque non hai cousa mais efímera que as ansias de figurar e os persoalismos.

Irmán Antón, grazas por existir; conto contigo para seguir facendo ese acto de fe e esperanza que se concreta nunha frase tan sinxela e homilde como rotunda e definitiva: “¡Sempre por Galiza, irmáns!; ¡¡Sempre Galeguistas!!”

Xabier González

Presidente da Federación de Ateneos Galeguistas

Ex-Presidente do Partido Galeguista